Doing it BigWay

Om te beginnen

Het nieuwe seizoen is losgebarsten en vele van jullie zullen dit jaar te maken krijgen met de geneugten van grote FS formaties. Dit artikel probeert wat tips aan de hand te doen.

Elk jaar gebeurt het weer, mensen die voor het eerst in aanraking komen met grote FS formaties. Het is dan prettig, voor jezelf en anderen, dat je enig idee hebt wat er gaat gebeuren. Zo'n grote groep kan best intimiderend zijn en daar moet je voor jezelf goed mee omgaan.

Wanneer kun je ermee beginnen? Vraag het aan mensen die je vertrouwt. Zij zullen kijken naar je basic skills, op je plaats vallen, vliegen en stoppen, tracking, dat soort dingen. Als zij je de indruk geven dat je het kan moet je het gewoon proberen. Ook al leg je de eerste keer geen flitsende 30way met 5 punten neer, elke sprong kan heel erg leerzaam zijn.

Hou op plaats 1 de veiligheid in het oog. Dit aspect komt in alles tot uitdrukking en heeft veel invloed op het hele gebeuren. Ook de meer ervaren bigway springers letten hierop en dat is maar goed ook, anders kunnen er nare dingen gebeuren.

Omdat de groep zo 'groot' is beginnen groepsprocessen mee te spelen. Mensen gaan op elkaar te wachten, durven geen vragen te stellen of verantwoordelijkheid te nemen. Ga hier egoistisch mee om! Bekijk goed voor jezelf wat je nodig hebt en vraag wat je niet weet! Dit kan gaan over een stuk van de sprong dat voor jouw niet duidelijk is, of iets wat eigenlijk de hele groep moet weten (separatiehoogte om maar iets te noemen).

Van start

Een typische bigway begint met het samenstellen van de groep. Uitnodigingen gaan uit, een beoogde groepsgrootte word gezocht. Op een boogie zorgen bij de organisatie aangesloten organizers hiervoor, op een club is dat een van de springers. Begin bij een groep tot ongeveer 10 man, groter is niet aan te bevelen, en zeg dit ook tegen de organizer. Hij/zij zal daar rekening mee houden. Het is nu je eigen verantwoordelijkheid je zaken in de gaten te houden. Is je chute gevouwen, heb je de rest van je springspullen klaar, heb je tickets enz. Zorg dat je op de hoogte bent van het tijdstip waarop de briefing begint. If you snooze you loose!

De briefing

Let bij de briefing goed op. Het kan zijn dat de organizer een stuk van de sprong bespreekt die 'niets' met jou te maken heeft. Let ook dan goed op. Je leert er iets van en het verhaal komt onherroepelijk weer bij jou uit. Probeer je een voorstelling van de hele sprong te kunnen maken. Als er stukjes ontbreken vraag ernaar!

De briefing begint meestal met de opbouw van het eerste figuur. Afhankelijk van het nivo en het aantal springers worden er nog een of meer figuren uitgelopen. Onthoud goed hoe de figu(u)r(en) eruit zien. Probeer vanaf jouw positie een mentale foto van de formatie te maken. Dit plaatje zou je in de lucht moeten kunnen terugvinden. Als de formatie op de grond ligt kun je nog beter zien hoe het plaatje eruit gaat zien, vraag dit desnoods aan de organizer! Als de formatie op de grond ligt kijk dan ook goed naar hoe je ten opzichte van anderen in de formatie ligt, onder welke hoek. Let ook op of je een arm- of beengrip vastpakt. Dit alles helpt je later tijdens de sprong. Heb je twijfels of je het jouw aangewezen slot kunt vliegen, zeg dit tegen de organizer! Het kan alleen maar de sprong redden en daar wordt iedereen gelukkiger van.

Nu de formatie compleet is (natuurlijk!) wordt de key gegeven om door te gaan naar de volgende formatie. Meestal komt die vanuit de basis, soms van twee personen. Niemand kan echter de hele formatie overzien. Bij de briefing wordt daarom afgesproken wie er een seintje naar een centraal persoon geeft dat zijn/haar stuk compleet is. Heeft die centrale persoon alle seintjes binnen dan geeft deze de key. Iedereen verplaatst zich nu naar zijn/haar volgende slot. Kijk goed of je elkaar niet in de weg zit en los eventuele verkeersproblemen samen met de organizer op.

Om de exitvolgorde te bepalen wordt vaak vanaf het eerste figuur de film teruggedraaid. Een voor een plaatst de organizer de mensen in de kist, precies in omgekeerde volgorde van het uitstappen. Hou die volgorde goed in het oog. Weet aan welke kant van de kist je zit en wie er voor en achter je zit. Dit helpt je later bij het instappen. Tijdens de briefing wordt het uitlopen een paar keer geoefend, inclusief exit. Het kan voorkomen dat mensen elkaar in de weg zitten. Geef dit aan de organizer aan, deze wisselt mogelijk mensen om.

De exit

De exit van een grote formatie is nogal afhankelijk van het type vliegtuig waaruit gesprongen wordt. Hele grote vliegtuigen met een tailgate hebben geen probleem met 20 mensen op de klep, terwijl andere niet meer dan 8 mensen in de deur kunnen hebben. Wees je hiervan bewust. De vlieger probeert een voor de springers zo gunstig mogelijke snelheid aan te houden. Helaas zit dit meestal dicht tegen de ondergrens van mogelijkheden van het vliegtuig. Met de hele groep springers in de deur, die meestal achter het zwaartepunt van de kist zit, wordt het extra moeilijk het vliegtuig in de lucht te houden. Het zal niet de eerste keer zijn dat een vliegtuig stalled en springers gewond raken. Ook met een groot vliegtuig als een Hercules is dit gebeurd! Let dus op de aanwijzingen.

De exit posities zijn grofweg te verdelen in twee groepen: floaters en divers. De floaters staan of hangen in de deur/op de klep, ongeveer met het gezicht in de vliegrichting, terwijl de divers in de kist staan, met de rug in de vliegrichting. Voor de floaters is het over het algemeen hard werken iedereen op de plaats te krijgen en voldoende ruimte te geven. Frontfloaters goed naar voren en backfloaters haaks in de deur gaan staan. Zo ontstaat er ruimte voor de laatste centerfloaters. Zoek dit op de grond goed uit, het komt nogal precies. Oefening op de grond helpt bij het soepel uitstappen als je boven bent en dat scheelt weer pijn in je armen van het hangen aan de kist.

De divers blijven in de kist staan. Let op een eventuele lijn waar je vanwege het zwaartepunt niet overheen mag!. De count wordt meestal bij de deur gegeven. Hiervoor krijgt diegene die de count doet een seintje van de laatste diver: HOT! En dit betekent dan ook dat alle divers helemaal klaar zijn om af te springen. Zorg dus dat je, terwijl de floaters uit de deur klimmen, klaar gaat staan, met je handen aan het rig van je voorganger en allemaal dezelfde voet voor. Spreek dit tijdens de briefing af. Hoe langer het duurt voordat de divers HOT zijn, hoe moeilijker je het de floaters maakt aan de kist te blijven hangen.

Na de HOT van de laatste diver volgt de count. Vaak is het zo dat de eerste diver tussen SET en GO begint te bewegen. Zodoende is hij/zij op GO bij de floaters die op dat moment de kist loslaten. Wees hierop bedacht en beweeg mee. Blijf dicht op je voorganger totdat je de deur uit bent. Dit is de enige manier om te voorkomen dat zijn/haar voetafdruk in je gezicht staat!

Voor de floaters geldt nog meer dan voor de divers: zorg dat je in je eigen lucht ligt. Dit doe je als frontfloater door omhoog naar de vleugel te springen en als backfloater onder de kist te verdwijnen. Zo krijgt iedereen de ruimte. Gouden regel: Presenteer uzelf aan de relatieve wind. Dus rechtop of op je kop: buik naar de prop gericht.

Bij elkaar op de rug liggen komt nogal eens voor tijdens dergelijke exits. Dit lijkt eng maar is eenvoudig op te lossen, zeker voor divers. Pak het rig van je voorganger vast en leg hem/haar voor je. Doe dit rustig, trek diegene niet onstabiel. Je krijgt meteen je eigen lucht en kunt weer vliegen.

Naar de formatie

Nu iedereen de kist uit is, wordt het zoeken naar de basis van de formatie. Meestal zaten deze personen als center floater of als voorste divers in de deur. De floaters liggen dus lager en de divers liggen hoger dan de basis. Reageer hierop. Floaters float, divers dive! Met zoveel mensen in de lucht is het soms moeilijk uit te maken wie de basis gaat vormen. Let daarom bij de briefing goed op welke kleur jumpsuits en rigs deze mensen hebben. Kijk ook goed aan welke kant van de basis je moet liggen. Floaters hebben het hierbij over het algemeen makkelijker dan divers. Zij liggen meestal al dichter bij de basis, terwijl de divers over een grotere afstand worden uitgespreid. Treuzel daarom niet als diver, spring meteen af en dive naar de basis. Blijf kijken naar de basis en stop ook op tijd met je dive. Een diver die te diep gaat heeft over het algemeen veel tijd nodig om weer op level van de basis te komen.

Het is de taak van de basis om op een constante heading snel een begin van het figuur neer te leggen. Als de basis draait draait iedereen mee, als was het water om een afvoerputje. De basis geeft ook de snelheid aan. Te langzaam en de floaters hebben het moeilijk, te snel en de divers hebben het moeilijk. Laat de basis zijn werk doen. Sommige floaters liggen na exit zo dichtbij dat zij meteen kunnen docken. Doe dit niet. Vlieg vlak voor je slot, kijk naar de basis en verzeker jezelf dat de basis goed vliegt. Vlieg dan pas in je slot en stop. Neem nu de grip. Zonder stoppen zet je je af tegen de basis, die daardoor draait wat weer tot gevolg heeft dat iedereen er omheen moet vliegen. Blijf nu goed op de basis letten, gaat zij sneller zak dan mee. Let erop dat er geen spanning op de grip komt te staan. Dit kun je het makkelijkste doen door 'licht' te blijven. Vlieg naar binnen door met je benen naar voren te duwen en op level te blijven. De hele formatie ziet er dan uit als een schoteltje.

Kom je van wat verder, als floater of als diver, zoek dan eerst je sector op. Snij in je gedachten taartpunten van de basis en kijk in welke taartpunt jij moet liggen. Vlieg daarheen. Doe dit boven het level van de basis zodat je niet verrast wordt door het vertragen van de valsnelheid van het opbouwende figuur. Kijk hierbij goed uit: er zijn meer mensen op zoek naar hun sector. Kijk naar waar je naartoe gaat, ook onder je. Probeer ten alle tijde een botsing te voorkomen. Even uitwijken en iets later in je sector aankomen is altijd de beste keus.

Als het goed is zie je een bekend rig voor je liggen, datgene van de persoon die bij de briefing ook voor je lag. Klinkt logisch, maar soms is het er niet. Dit kan komen doordat je toch niet in je eigen sector ligt, of dat je voorganger er nog niet is. Kijk daarom ook naar andere rigs in je omgeving. Heb je die bij de briefing ook gezien? Dan is je voorganger vast nog onderweg, misschien ligt ie al vlak naast je! Laat dus voldoende ruimte over om je te laten passeren.

Heb je je voorganger gevonden, volg deze dan naar de formatie. Zie deze nadering als druppels aan een trechterwand, hoe verder van het midden hoe hoger. Op elke 2 meter (lichaamslengte) afstand een meter de hoogte in is een aardige stelregel. Wees hierbij verdacht op opfloaten van het figuur, dit kan plotseling gebeuren. Eerst lig je netjes boven het level en vliegt rustig naar voren, het volgende moment lig je op drie meter afstand al op level. Zorg dat je meteen weer op de gewenste hoogte boven het figuur komt voordat je verder naar voren vliegt.

Nader je slot nu rustig tot op een meter afstand en zorg dat je op level ligt. Vlieg dan pas in je slot en stop. Neem nu de grip. Zonder stoppen zet je je af tegen de basis, die daardoor draait wat weer tot gevolg heeft dat iedereen er omheen moet vliegen. Blijf nu goed op de basis letten, gaat zij sneller zak dan mee. Let erop dat er geen spanning op de grip komt te staan. Dit kun je het makkelijkste doen door 'licht' te blijven. Vlieg naar binnen door met je benen naar voren te duwen en op level te blijven. De hele formatie ziet er dan uit als een schoteltje. He, dat stond er net ook al! Klopt. Waar je ook in de formatie ligt, voor iedereen geldt hetzelfde.

De volgende

Het is gelukt, de formatie is compleet. Dat zie je misschien niet maar er komt dan wel een key van de daarvoor aangewezen perso(o)n(en). Deze kan dus onverwacht komen. Laat nu de grip los en freeze. Kijk wat er gebeurt. Gaat het sneller, zak dan mee, gaat het langzamer, blijf op level. Maak nu je move naar je nieuwe slot. Meestal is dat niet zo ver, dus vlieg rustig. Stop in je nieuwe slot, neem de grip en vlieg weer mee. Het kan zijn dat je helemaal niet los hoeft te laten. Een heel stuk van de formatie wordt dan opnieuw gebruikt in het volgende figuur. Vlieg dan soepel met de rest mee, iedereen moet zijn steentje bijdragen.

Het is helaas niet uit te sluiten dat er toch wat problemen ontstaan, een botsing is zo gebeurd. Probeer de schade voor het figuur zo klein mogelijk te houden. Laat de grip op tijd los, sleur de ander niet mee. Probeer iedereen zo snel mogelijk weer zijn eigen lucht te geven, ga van die rug af! Meestal ligt men nu een of enkele meters onder de formatie. Heel leuk zo'n formatie van onderen, maar daar moet je niet wezen. Ga in ieder geval onder de formatie vandaan en ga er dwars op liggen. Dat is de enige manier waarop je kunt opfloaten en de formatie uit een ooghoek in de gaten kunt houden. Als je dan weer op level bent zoek je je eigen sector weer op en begin je weer aan de nadering naar het figuur.

Dit alles kost wel wat tijd en als de funnel een paar duizend feet boven separatiehoogte plaatsvindt lijkt dit niet zinvol. Dat is het echter wel degelijk! Voor een goede separatie is het namelijk nodig dat men van elkaar weet waar men is en dat men elkaar kan zien. Met 'Pigs in space' kan dit niet. Werk er dus voortdurend aan om op level te komen en in je sector te vliegen.

Separatie

Aan alles komt een eind, dus ook aan deze sprong. Hij is echter nog niet voorbij! Zeker nu iedereen begint te bewegen is het opletten geblazen. Elk figuur heeft een middelpunt, meestal kijk je ernaar, daar komt meestal de key vandaan, soms lig je er vanaf gedraaid, de glory slots. Dit middelpunt is het richtpunt voor je tracking. Je hebt het vast wel eens van de grond gezien, net als je de formatie tegen de blauwe lucht herkent spat het als een vuurpijl uit elkaar. Dat kan alleen als iedereen van het middelpunt van de formatie wegvliegt. Realiseer je dus waar het middelpunt is, draai er vanaf en zet rustig je tracking in. Maak eerst wat snelheid met een delta en trek die houding door tot tracking. Strek je benen, duw je schouders erin en kijk onder je door. Uit je ooghoeken zie je de mensen die naast je in de formatie lagen. Stuur van iedereen weg door je schouders wat te draaien. Een vlakke tracking is heel belangrijk. Dit is de enige manier om ver van elkaar weg te komen.

Het naderen van de openingshoogte geeft aan dat het tijd is om wat stof boven je hoofd te krijgen. Dat is voor iedereen ongeveer hetzelfde moment. Doe dit niet eerder! Vaak ligt er nog een cameraman boven de formatie en het zal niet de eerste keer zijn dat die wordt ingepakt door een te vroeg geopend chute! Geef aan dat je je chute gaat openen door een wave-off. Nu kan iedereen die nog boven je ligt zien dat je gaat openen. Dit geeft je meteen de gelegenheid wat af te remmen van de snelheid die je met de tracking hebt opgebouwd. Open nu je chute in een stabiele valhouding.

Onder de chute

Ook nu is de sprong nog niet voorbij. Chutes staan erom bekend niet altijd recht naar voren te openen en kunnen dus best tijdens de opening de bocht om gaan. Als de chute van je buuurman dat ook doet ben je weer snel bij elkaar. Hier kun je veel aan doen. Open stabiel en breng je handen meteen boven je hoofd. Je kunt dan de achterste risers pakken en je chute sturen. Stuur dus meteen van elkaar af. Vlieg je vrij dan kun je de halve remmen eraf halen.

Het is nu met al die chutes erg druk in de lucht. Ga niet direct recht op de bak af, maar houd ruimte om je heen. Vlieg rustig, geen tijd om te spelen. Kijk dus goed voordat je een draai maakt. Hou het afgesproken circuit aan en land ergens op de DZ, liefst weg van de bak. Daar is het met zo'n formatie- sprong meestal zo druk dat dit tot gevaarlijke situaties kan leiden.

Op de grond

Nu je op de grond staat kun je helemaal uit je dak gaan van de mooie sprong. Meestal is er wel een cameraman meegegaan, zodat de organizer na afloop de sprong kan debriefen. Hou in de gaten wanneer de debrief begint. Luister goed naar wat er gezegd wordt, er kunnen heel bruikbare tips tussen zitten. Wees niet bang voor kritiek, het gaat erom dat we ervan leren. Om veilig te springen en om allemaal betere springers te worden.

Shortlist:

Zoals je ziet is het toch niet zo'n kort lijstje geworden. Dat is ook het leuke aan grote formaties springen: er komt zoveel meer bij kijken. En als het dan lukt voel je het direct: iedereen heeft een topprestatie geleverd!

Geschreven door Jaap Keuter (jaap.keuter at xs4all.nl). Laatste wijziging 7 Maart 2000